خبرگزاري دانشجويان ايران - اهواز
سرويس: انرژي و صنعت

بر اساس نظريه پروفسور هرترفلدر و پروفسور بيلي، كلمه نفت به معناي ضدرطوبت يك كلمه فارسي است. نفت در زبان اوستايي Nephtha خوانده مي‌شد كه كلدانيها، يهودي‌ها و اعراب آنرا از فارسي بر گفته و نفت ناميدند. كشور ايران نيز يكي از كهن‌ترين كشورهاي استخراج كننده نفت و نخستين كشور خاورميانه كه منابع نفتي خود را به روش علمي و فني استخراج كرده است.

به گزارش خبرنگار انرژي و صنعت خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) - منطقه خوزستان - در سال 1282 چاه شماره يك، چاه سرخ در منطقه ايلام، در عمق 507 متري به نفت رسيد و به دنبال آن چاه شماره دو نيز با توليد روزانه 250 بشكه نفت مورد بهره‌برداري قرار گرفت.

شركت انگليسي دارسي كه عمليات حفاري اين چاه‌ها را انجام داده بود به دليل ذخاير كم نفتي، فاصله زياد تا بندرگاه صادرات نفت يعني آبادان و نبود امنيت كافي در منطقه، عمليات استخراج و اكتشاف نفت را متوقف كرد و اكتشاف در مناطق نفت‌خير جنوب را با حفر دو حلقه چاه در منطقه ماماتين شهرستان رامهرمز در استان خوزستان آغاز كرد. پس از عدم موفقيت حفر چاه‌ها در منطقه ماماتين، بر اساس احتمالات به اكتشاف در منطقه مسجدسليمان مشغول شدند.

سرانجام در پنجم خردادماه سال 1287 نفت از مخزن آسماري ميدان مسجدسليمان از زمين خارج شد. پس از گذشت يك سال شركت انگليسي نفت ايران و انگليس كه وظيفه اكتشاف و حفاري نفت در ايران را برعهده گرفت تاسيس شد. اداره صنعت نفت ايران به مدت نيم قرن تا ملي شدن صنعت نفت در سال 1329 به اين شركت واگذار شده بود.

پس از ملي شدن صنعت نفت با تلاش‌هاي دكتر مصدق و آيت‌الله كاشاني در نهم ارديبهشت‌ماه سال 1330 شركت ملي نفت ايران بنا نهاده شد. اما اين تنها ظاهر موضوع بود و پس از گذشت سه سال در هفتم آبان سال 1333 بر اساس قرارداد بين شركت ملي نفت ايران و كنسرسيومي از شركت‌هاي نفتي اروپايي و آمريكايي تمامي امور اكتشاف، توليد، پالايش و فروش نفت به اين شركت‌ها واگذار شد.

انحصار نفت ايران تا سال 1352 ادامه داشت و در سال 52 قرار داد با اين شركت‌ها لغو و شركت سهامي اسكو كه زير نظر شركت ملي نفت ايران فعاليت مي‌كرد تشكيل شد اما همچنان سلطه كشورهاي استعمارگر از جمله آمريكا بر ذخاير نفت ايران احساس مي‌شد. اين قراردادها در زمان انقلاب اسلامي ايران لغو شد و كشورهاي استعمارگر از صنعت نفت ايران خارج شدند. صنعت نفت در اختيار ملت ايران قرار گرفت.

با قديمي‌ترين كارگر مناطق نفت‌خيز جنوب

شكرخدا عزيزي دوست، داراي سابقه بيش از نيم قرن فعاليت در مناطق نفت‌خير جنوب و قديمي‌ترين كارگر در شركت ملي مناطق نفت‌خير جنوب در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا - منطقه خوزستان - به بيان خاطرات خود از عصر طلايي صنعت نفت پرداخت و توضيح داد: « صنعت نفت ايران به سبب اتكاي دولت‌هاي حاكم به نفت، در سير تاريخي خود داراي فراز و نشيب‌هاي مختلفي است.»

عزيزي دوست با اشاره به حوادث دوران ملي شدن صنعت نفت ايران تصريح كرد: « در آن زمان، ملت ايران براي گرفتن حق خود از ذخاير نفت كشورشان، در مقابل دولت استعمارگر انگلستان ايستادگي كردند و پيروز شدند. به همين دليل نيز صنعت نفت ايران توسط كشور انگليس تحريم شد و از فروش نفت كشورمان در بازارهاي جهاني جلوگيري به عمل آمد.»

وي ادامه داد: « دكتر مصدق براي مقابله با اين تحريم‌ها و سرپاماندن صنعت نفت، اقدام به فروش اوراق قرضه بين مردم كرد. عده بسيار زيادي از كارگران صنعت نفت و مردم عادي نيز كه شرايط كشور را درك مي‌كردند با فروش لوازم منزل خود اين اوراق را خريدند اما استعمارگران كه مشاهده كردند اهدافشان از طريق تحريم محقق نخواهد شد دست به كودتاي نظامي عليه دولت دكتر محمد مصدق زدند و او را بركنار و محاكمه كردند.»

پرسابقه‌ترين كارگر شركت ملي مناطق نفت‌خيز جنوب تصريح كرد: « در زمان سلطه انگليسي بر ذخاير نفتي ايران، انگليسي‌ها، ايراني‌ها را نوكر خود مي‌ديدند و در برخي موارد دستمزدي كه به يك كارگر پرداخت مي‌شد برابر با دستمزد پرداختي به يك حيوان باركش بود.»

عزيز دوست خاطرنشان كرد: « در زمان سلطه استعمارگران بر نفت، يك فرد ايراني اجازه درس خواندن و وارد شدن به بخش فني، كارشناسي و مهندسي صنعت نفت را نداشت و اين مشاغل تنها در اختيار اروپايي‌ها و آمريكا‌يي‌ها بود، آنها هميشه افراد را در سطح پاييني، بدون معلومات مي‌خواستند.»

وي يادآور شد: « افرادي كه امروز در صنعت نفت كشور شاغل هستند بايد از ظلم‌هايي كه بر پدران واجدادشان در عصر طلايي صنعت نفت روا شد، با اطلاع باشند و از استقلال خود با تمام وجود دفاع كنند.»

به گزارش ايسناي منطقه خوزستان، عزيزي دوست در سال 1348 مدرك ديپلم خود را اخذ كرد و در سال 1323 در اواسط جنگ دوم جهاني وارد صنعت نفت شد. در سال 1352 به درجه كارمندي رسيد و پس از 52 سال خدمت در صنعت نفت در سال 1375 بازنشسته گرديد.

عزيز دوست بيان كرد: « برداشت صيانتي از ذخاير نفت كشور يك توصيه به مديران و كارگران صنعت نفت است تا مسئوليتي را كه در قبال آيندگان داريم به نحوي صحيحي انجام دهيم.»

گفته‌هاي نويسنده كتاب رئيس نفت از ملي شدن صنعت نفت

علي‌يعقوبي‌نژاد، نويسنده كتاب رئيس نفت، نيز در گفت‌وگو با خبر نگار ايسنا - منطقه خوزستان - توضيح داد: « ملي شدن صنعت نفت، طرحي بود كه با تلاش‌هاي دكتر مصدق، آيت‌الله كاشاني و خواست مردم ايران، به دست اقليت مجلس شوراي ملي، در 29 اسفندماه سال 1329 به تصويب رسيد.»

وي افزود: « اجراي اين طرح، دست انگليس را از منابع عظيم نفت ايران كوتاه مي‌كرد.»

يعقوبي‌نژاد اظهار داشت: « اين قانون ضربه شديدي به شركت نفت ايران و انگليس كه تنها متولي استخراج، استحصال، صدور و فروش نفت ايران بود وارد كرد. اين شركت براي حفظ سهم خود از بازار نفت ايران به ديوان لاهه شكايت كرد.»

وي عنوان كرد: « در آن زمان با تلاش‌هاي صورت گرفته از سوي دكتر مصدق، كشور ايران در دادگاه لاهه پيروز شد.»

يعقوبي‌نژاد خاطرنشان كرد: « انگليس براي مقابله با ملي شدن صنعت نفت، اقدام به خارج كردن نيروهاي خود از شهر آبادان به عنوان قطب نفتي ايران و جلوگيري از فروش نفت ايران كرد.»

وي تصريح كرد: « دولت مصدق براي غلبه بر شرايط سخت تحريم صنعت نفت، اقدام به فروش اوراق قرضه به مردم كرد.»

يعقوبي‌نژاد با اشاره به حمايت كامل مردم از دولت ملي دكتر مصدق اظهار داشت: « مردم براي كمك به ملي شدن صنعت نفت، با فروش لوازم منزل خود، اوراق قرضه منتشر شده دولت را خريدند.»

يعقوبي‌نژاد بيان كرد: « انگليس - پير استعمار - كه نتوانست سر بلندي ملت ايران و ملي شدن صنعت نفت را مشاهده كند با سرويس هاي جاسوسي خود و همكاري سرويس جاسوسي آمريكا اقدام به اجراي طرح كودتاي MI6 و سرنگوني دولت ملي مصدق در 28 مرداد سال 1332 كرد.»

وي ادامه داد: « پس از گذشت يك سال از كودتا كنسرسيوم نفتي هشت شركت خارجي كه عمدتا آمريكايي و انگليسي بودند صنعت نفت ايران را در اختيار خود قرار دادند و بار ديگر سلطه‌ بيگانگان بر سرمايه ملي كشور ايران آغاز شد.»

يعقوبي‌نژاد با اشاره به سلطه كامل بيگانگان بر ذخاير نفتي ايران تا قبل از انقلاب اسلامي خاطرنشان كرد: « پس از انقلاب اسلامي همه قراردادهاي نفتي ايران با بيگانگان لغو شد. شركت‌هاي خارجي از كشورمان خارج شدند و صنعت نفت به معناي واقعي ملي شد.»

وي صنعت نفت ايران را نمونه‌اي از خودباوري ملي عنوان كرد و يادآور شد: « زماني در مجامع نفتي آمريكا گفته مي‌شد، امكان موفقيت در صنعت نفت بدون سرمايه و فكر آمريكايي، تنها يك خيال است.»

يعقوبي‌نژاد ياد آور شد: « امروز صنعت نفت ايران، به درجه‌اي از پيشرفت رسيده، كه با سرمايه و فكر ايراني توانايي بهره‌برداري از ذخاير عظيم نفتي خود را دارد.»

وي تصريح كرد: « صنعت نفت ايران هم‌اكنون در برخي زمينه‌ها در رقابت با شركت‌هاي آمريكايي و انگليسي است.»

يعقوبي‌نژاد گفت: « انتخاب آزادانه قراردادهاي نفتي، خودكفايي در بخش‌هاي زيادي از صنعت نفت، برنامه‌ريزي براي برداشت صيانتي از مخازن نفتي و رشد و بلوغ صنعت نفت، از جمله مزاياي ملي شدن صنعت نفت ايران است.»

نويسنده كتاب رئيس نفت عنوان كرد: « در شرايط امروز كشور بايد درآمدهاي حاصل از فروش نفت صرف ساخت صنايع زيربنايي كشور شود تا اگر روزي از نفت بي‌بهره شديم‏، جايگزيني مناسب براي به دست آوردن سرمايه‌هاي جديد داشته باشيم.»

انتهاي پيام