خبرگزاري دانشجويان ايران - اهواز
سرويس: انرژي و صنعت

طرح سد و نيروگاه گتوند عليا يكي از بزرگترين طرح‌هاي ملي و زيربنائي كشور و آخرين سد بلندي است كه بر روي رودخانه كارون ساخته خواهد ‌شد. در پايين دست سد گتوند عليا سد مخزني ديگري ساخته نخواهد شد.

به گزارش خبرنگار انرژي و صنعت خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) - منطقه خوزستان - طرح سد و نيروگاه گتوند عليا، از نظر طول و سطح مقطع داراي بزرگترين تونل‌هاي آبرسان كشور است و داراي عميق‌ترين ديوار آب بند در ميان سدهاي خاكي جهان خواهد بود.

اين سد با بزرگترين مخزن آبي بر روي رودخانه كارون، بلندترين سد خاكي كشور شناخته شده است. ساختگاه طرح سد و نيروگاه آبي گتوند عليا در فاصله 380 كيلومتري از مصب رودخانه و در 25 كيلومتري شمال شهرستان شوشتر و در نزديكي شهر گتوند واقع شده است.

انرژي برق توليدي نيروگاه اين سد در ميان نيروگاه‌هاي برق آبي كشور بيشترين ميزان مي‌شود. توليد 4250 ميليون كيلو وات ساعت انرژي برق آبي، تامين آب شرب و كشاورزي مورد نياز پايين دست، كنترل سيلاب‌هاي فصلي رودخانه كارون، ايجاد اشتغال و در نتيجه رونق اقتصادي منطقه و ايجاد جاذبه‌هاي گردشگري از جمله اهداف اين طرح است.

نوع سد گتوند عليا، سنگريزه‌اي با هسته رسي (خاكي) است. درياچه اي كه از ساخت سد گتوند عليا تشكيل مي‌شود، 96 هزار و 500 مترمربع در تراز 244 متر بالاتر از سطح دريا مساحت داشته و طول آن 90 كيلومتر است. درياچه اين سد توانايي ذخيره چهار ميليارد و 500 ميليون متر مكعب آب را خواهد داشت.

عمليات احداث تونل‌هاي انحراف طرح سد و نيروگاه گتوند عليا در ارديبهشت ماه سال 1376 آغاز شد. آب رودخانه كارون نيز پس از پايان عمليات اجرايي فرازبند، در ارديبهشت ماه سال 1382 از مسير اصلي منحرف شد. ارتفاع از پي اين سد 180 متر و طول تاج آن 760 متر و عرض تاج 15 متر است.

با توجه به اهميت طرح ساخت بلندترين سد خاكي ايران، پروژه ساخت آن نيز از اهميت بسياري برخوردار است و از حجم بسيار زياد کار در اين طرح، خبر مي دهد.

آبگيري سد گتوند در شش ماهه اول سال1388 آغاز مي شود

به گزارش خبرنگار خبرگزاري ايسنا، در اواخر سال 1385، ابوالقاسم اقبال منش، مدير مهندسي و عمران وقت پروژه طرح سد و نيروگاه گتوند عليا، گفته بود: مطالعات اوليه طرح سد و نيروگاه گتوند در سال 1376 پايان يافت و توسط يك شركت آلماني بازنگري شد و هم ‌اكنون مطالعات تكميلي طرح در دست انجام است.

وي با اشاره به حدود 50 درصد پيشرفت فيزيكي اين سد و نيروگاه تصريح كرده بود: تاكنون -  اواخر سال 1385-  420 ميليارد تومان در اين طرح هزينه شده و پيش‌بيني مي‌كنيم كه تا پايان كار اين رقم تا 1200 ميليارد تومان افزايش يابد و بتوانيم مرحله نخست آبگيري سد را در شش ماهه اول سال 88 انجام دهيم و نخستين واحدهاي نيروگاه را نيز در اواخرسال 88 و يا اوايل 89 وارد مدار كنيم.

وي با بيان اين‌كه بودجه‌اي كه قرار بود امسال - سال 1385-  از محل منابع عمومي به اين طرح اختصاص يابد، 100 درصد تخصيص يافته است، اذعان كرده بود: علاوه بر اين در سال آينده - سال 1386- 70 ميليارد تومان از درآمدهاي عمومي به اين طرح ويژه دولت، اختصاص خواهد يافت كه البته رقم درخواستي ما بيش از اين و حدود 300 ميليارد تومان بود.

همچنين به گزارش روابط عمومي شرکت سهامي سازمان آب و برق خوزستان، سيد جعفر حجازي، مديرعامل سابق سازمان آب و برق خوزستان چهارم دي ماه سال 1385 در جمع خبرنگاران از افزايش ظرفيت توليد انرژي برق استان در نيروگاه هاي برق آبي به ميزان 4000 مگاوات تا پايان سال 1388 خبر داده و گفته بود: اين افزايش ظرفيت شامل نيروگاه دوم سد مسجد سليمان، نيروگاه سد كارون چهار و نيروگاه سد گتوند علياست.  عمليات اجرايي بدنه سد و نيروگاه كارون چهار آغاز شده كه اين نيروگاه به همراه نيروگاه سد گتوند عليا تا پايان سال 1388 وارد مدار خواهد شد.

اما با گذشت زمان، نظر مسئولان نيز در مورد زمان بهره برداري از اين سد دست خوش تغييراتي شد.

آبگيري سد گتوند در شهريور سال 1389 آغاز مي شود

پرويز فتاح، وزير نيرو، در نخستين روز سفر دوم استاني هيات دولت به خوزستان در مراسم افتتاح پست برق GIS باغ معين اهواز گفته بود: پروژه سد گتوند بزرگترين پروژه عمراني كشور است. آبگيري سد گتوند حدود ‌يك سال و 6 ماه آينده آغاز مي شود.

علي‌آبادي، معاون وزير نيرو نيز درباره‌ زمان آبگيري سد گتوند عليا اظهار گفته بود: اگر منابع مالي ساخت اين سد به موقع تامين شود، سد گتوند تا دو سال آينده آبگيري مي‌شود.

هم اكنون بايد شاهد پيشرفت حدود 96 درصد در پروژه باشيم

به گزارش خبرنگار ايسنا در خوزستان، ناصركامجو، مدير پروژه طرح سد و نيروگاه گتوند عليا، در نشست بررسي مشكلات طرح اين سد و نيروگاه، گفت: بر اساس برنامه زمانبندي اوليه قرار بود، هم اكنون شاهد پيشرفت حدود 96 درصد در بخش طرح سد و نيروگاه گتوند عليا باشيم. با توجه به مشكلات، هم اينك حدود 3/58 درصد پيشرفت در طرح ساخت سد و نيروگاه گتوند عليا مشاهده مي شود.

وي افزود: بخشي از كاهش پيشرفت پروژه بدليل وجود شرايط نامناسب تامين مالي در حدود 15 تا 16 ماه زمان تعيين شده براي اجراي پروژه بوده‌ است.

كامجو اظهار داشت: اميدواريم با مديريت مخازن سدهاي بالا دستي و پايان عمليات اجرايي ساخت سد و نيروگاه، بتوانيم در شهريور سال 1389 شاهد آغاز آبگيري سد گتوند عليا باشيم.

وي عنوان كرد: حداقل تراز مورد نياز براي بهره‌برداري از نيروگاه اين سد در تراز 185 متر است. حجم مخزن در اين تراز يك ميليارد و 600 ميليون متر مكعب است. اميدواريم تا پايان سال كار نصب ژنراتور واحد دوم نيروگاه سد گتوند عليا آغاز شود.

كامجو در مورد تاثير معدن نمك موجود در محدوده مخزن اين سد گفت: علاوه بر شركت مهاب قدس كه مشاور طرح است يك شركت‌ انگليسي و يك شركت دانماركي نيز بر روي تاثير اين توده نمك بر آب سد گتوند عليا مطالعاتي انجام دادند. در اين مورد دو گزينه در شبيه سازي مخزن بررسي شده است. كل توده نمكي كه در مورد سد گتوند درگير است، حدود 43 ميليون متر مكعب تخمين زده شده است. احتمال اين وجود دارد كه در دوران آبگيري حدود 15 ميليون متر مكعب از اين توده نمكي لغزش داشته باشد و وارد آب شود. البته حداكثر تاثير ورود اين توده به آب سد گتوند نيز پيش بيني شده است.

قطعا تاثير تاخير در اجراي چنين پروژه اي، بسيار گسترده تر از تاخير در اجراي يک طرح کوچک بوده و اين موضوع مي تواند تا مدتي مانع دسترسي عده زيادي از مردم به مزاياي يک طرح مهم شود. علاوه بر آن اين موضوع موجب اتلاف سرمايه هاي ملي مي شود که دولت به نمايندگي از مردم در اين طرح اقتصادي سرمايه گذاري کرده و از اين جنبه نيز زيانهايي را به مردم وارد مي سازد. چنين خسارتهايي بسيار گسترده بوده ولي بر اساس برخي معيارها مي توان تا حدودي آن را محاسبه کرد.

به ازاي هر سال تاخير در اجراي پروژه 500 ميليارد توماني زيان وارد مي شود

به گزارش خبرنگار ايسنا در خوزستان، كريم شيباني، مجري طرح سد و نيروگاه گتوند عليا در نشست بررسي مشكلات طرح سد و نيروگاه گتوند عليا كه با حضور جمعي از مسئولان استان، به بررسي مشكلات ناشي از تاخير در اجراي اين پروژه مهم اشاره كرد و گفت: به ازاي هر سال تاخير در بهره‌برداري از پروژه سد و نيروگاه گتوند، با در نظر گرفتن مسائلي همچون تورم و تامين نشدن برق، 500 ميليارد تومان زيان به بيت‌المال و در نهايت به مردم وارد مي‌شود.

وي افزود: اميدواريم اين پروژه در اسرع وقت به پايان برسد و شاهد نتايج مهم آن براي مردم باشيم.

شيباني ادامه داد: بهره‌برداري از اين پروژه نياز به هماهنگي و همكاري همه مسئولان دستگاههاي اجرايي دارد. در صورتي كه در هر بخش از پروژه سد و نيروگاه گتوند با تاخير مواجه شويم در كل پروژه با تاخير مواجه خواهيم شد.

وي اظهارداشت: زمان براي آبگيري اين سد محدود است و آبگيري در زمان مشخص شده از اهميت بالايي برخوردار است. پيش بيني مي شود اواخر سال 1389، شاهد بهره‌برداري از يك واحد نيروگاه و سد گتوند عليا باشيم.

طرح‌هاي ملي در حال اجرا در خوزستان بايد حمايت شوند

اما سيد جعفر حجازي، استاندار خوزستان، در نشست بررسي مشكلات طرح سد و نيروگاه گتوند عليا در مورد منابع مالي و روند اجرايي سد گتوند نيز تصريح كرد: طرح‌هاي ملي در حال اجرا در خوزستان بايد مورد حمايت قرار گيرند تا هر چه سريعتر به بهره‌برداري برسند و مردم از مزاياي آنها بهره‌مند شوند.

وي گفت: در اين نشست‌ها حل و فصل مسائل طرح‌هاي عمراني كه در استان خوزستان در حال اجرا هستند را پيگيري مي کنيم.

وي افزود: نبايد تلقي شود كه طرح‌هاي ملي كه در استان خوزستان در حال اجراست جدا از طرح‌هايي است كه توسط استان اجرا مي‌شود.

حجازي اظهارداشت: ساخت سدهاي بزرگ مي‌تواند به توانمندي هر چه بيشتر خوزستان كمك ويژه‌اي كند و مزاياي بسياري را براي مردم استان به همراه داشته باشند.

وي عنوان كرد: سرمايه‌گذاري بسياري در سد و نيروگاه گتوند انجام شده است. تاكنون حدود 700 تا 800 ميليارد تومان در طرح سد و نيروگاه گتوند عليا هزينه شده و براي تكميل كار نياز به اعتبار بيشتري است.

ابوالقاسم مظفري شمس، مديرعامل شرکت توسعه منابع آب و نيروي ايران، در نشست بررسي مشكلات طرح سد و نيروگاه گتوند عليا، اظهارداشت: از تمام اهرم‌ها براي تامين مالي پروژه‌ها استفاده كرده‌ايم. شركت آب و نيرو، تامين منابع مالي پروژه‌ها را برعهده دارد و به دنبال اين موضوع است.

وي عنوان كرد: امروز بسياري از مشكلات در طرح سد و نيروگاه گتوند عليا حل شده و شاهد تسريع در عمليات اجرايي اين سد و متحول شدن روند اجرايي طرح هستيم.

مظفري شمس افزود: در حالي كه در گذشته ميزان خاك‌ريزي در طرح سد و نيروگاه گتوند از روزانه حدود 5 تا شش هزار متر مكعب در روز تجاوز نمي‌كرد در بخش خاكريزي به روزانه حدود 20 هزار متر مكعب رسيده‌ايم.

وي گفت: اميدواريم مشكلات جزئي در روند اجرايي سد و نيروگاه گتوند عليا با همكاري و تعامل مسئولان دستگاههاي اجرايي خوزستان حل شود.

به گفته مديرعامل شرکت آب و نيرو، براي بهره برداري از اين پروژه در زمان تعيين شده، به روزانه 26 هزار متر مکعب خاکريزي نياز است.

به گزارش ايسناي خوزستان، اما مثل اينکه مشکلات مالي تنها گريبان گير طرح ساخت سد و نيروگاه گتوند عليا نبوده و بسياري از طرح هاي سد سازي در کشور دچار چنين سرنوشتي هستند.

ابوالقاسم رحماني، مخبر كميسيون عمران در گفت و گو خبرنگار خبرگزاري ايسنا، با اشاره به اين‌كه گفته شده است 4 هزار ميليارد تومان اعتبار در هر سال لازم است كه سدسازي روندي رو به جلو را پشت‌سر بگذارد، اظهارداشت: در حال حاضر بودجه سدسازي 2 هزار ميليارد تومان است و با اين وضعيت بودجه، روند پروژه‌هاي عمراني و سدسازي كند خواهد بود و يا برخي پروژه‌ها عملا متوقف شده است. منابع مالي موجود دولت به هيچ وجه كفاف نياز طرح‌هاي وزارت نيرو در عرصه سدسازي را نمي‌كند.

در بازديد خبرنگار ايسناي خوزستان از پروژه ساخت اين سد، پروژه فعال ديده شد و به گفته مسئولان اين طرح با اختصاص منابع مالي جديد به پروژه، شاهد فعال شدن هرچه بيشتر اين پروژه خواهيم بود.

حل مشکلات اين چنيني در عرصه سد سازي کشور نياز به توجه بيشتر مسئولان و يافتن راهکاري براي فعال سازي چنين طرح‌هايي دارد.

گزارش از پيمان رفيعي، خبرنگار ايسنا

انتهاي پيام