• سه شنبه ۹ آبان ماه، ۱۳۹۶ - ۱۲:۱۶
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 968-2280-5
  • خبرنگار : ----
  • منبع خبر : ----

به جای خودسانسوری و کوتاه آمدن مسیرم را تغییر می‌دهم

سید مرتضی سبزقبا گفت: شرایط حاکم بر دنیای هنر برای کسی چون من که قبل از ورود به عرصه هنر می‌دانستم قرار است در چه عرصه‌ پر فراز و نشیبی قدم بگذارم وضعیت غیرقابل ‌تحملی نیست هر چند که دشواری‌ها و مصائب سینما مسیر مرا در این عرصه با موانعی همراه کرده اما با این وجود همیشه کوشیده‌ام تا این موانع مرا از چشم‌اندازم در عالم سینما دور نکند.
  
این فیلم‌ساز و کارگردان فیلم‌کوتاه در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا ـ منطقه خوزستان، اظهار کرد: گاه مقابله ابزار مناسبی برای از بین بردن برخی از موانع نیست و صرف انرژی برای مقابله در این راه بی‌فایده است. برای مراحل تحقیق، نگارش فیلم‌نامه، مراحل پیش ‌تولید، تولید و مدیریت عوامل فیلم به انرژی بسیاری نیاز داریم. وظیفه مسوولان است که لااقل برخی از نیازهای سینما و سینماگران را تامین کنند ولی نمی‌کنند و به این ترتیب بخشی از انرژی ما برای از میان برداشتن موانع موجود در عرصه تولید فیلم از بین می‌رود. به همین دلیل من خود به جای مقابله مانند جریان کوچکی از آبی روان که در برابر مانع بزرگی چون کوه تغییر مسیر می‌دهد و راه خود را پیدا می‌کند ترجیح می‌دهم تغییر مسیر بدهم تا مسیر خودم را پیدا کنم. در واقع در این راه از خودم انعطاف نشان می‌دهم. 
  
وی افزود: این موضوع باعث نمی‌شود که از دغدغه‌ها و اهدافم در ساخت فیلم، کوتاه بیایم و به همین دلیل آسیبی به کیفیت فیلم‌هایم وارد نمی‌شود. البته هنرمندانی هستند که از قبل عوامل یاد شده آسیب می‌بینند و از ساخت فیلم دست می‌کشند ولی من سعی کرده‌ام که مشکلات ترجیحا به خودم ضربه بزنند به جای این که به کیفیت سینمای من آسیب برسانند.
  
سبزقبا با تاکید بر این موضوع که این بینش باید بین مسوولان فرهنگی کشور و استان وجود داشته باشد که هنرمندان را در ساخت فیلم‌ درک کنند گفت: با توجه به نوع ساختار فیلم‌ها مراکز مختلف دولتی و خصوصی عکس‌العمل‌های مختلفی در برابر فیلم و فیلم‌سازدارند. بعضی وقت‌ها مراکز غیردولتی یا خصوصی با فیلم‌سازان همراه و هم‌فکر می‌شوند و در واقع تلاش دارند پا به پای فیلم‌سازان هزینه بدهند. ولی متاسفانه اکثر تهیه‌کنندگانی که با آن‌ها همکاری کرده‌ام نتوانسته‌اند یا نخواسته‌اند هزینه‌ای پرداخت کنند و به ناچار به تنهایی از این مسیر دشوار عبور و بابت این موضوع هزینه‌های بسیاری پرداخت کرده‌ام.
  
کارگردان «برای او» درمورد عملکرد بعضی از تهیه‌کنندگان ادامه داد: بعضی از تهیه‌کنندگان قانونی، که برخی نهادهای فرهنگی و هنری دولتی یا نیمه‌دولتی از آن‌هاحمایت می‌کنند هزینه‌ای -نه لزوما مادی- جهت تولید فیلم پرداخت نمی‌کنند و از این رو این هزینه را من فیلم‌ساز پرداخت می‌کنم که البته این هزینه لزوما هزینه‌ای مالی نیست بلکه منظور نظرم پیامدهای تولید یک اثر است. یعنی تهیه‌کننده در عرصه فیلم‌ کوتاه هیچ ‌وقت تلاشی نکرده باری از روی دوش فیلم‌ساز بردارد بلکه در بزنگاه‌هایی که نیاز بوده تهیه‌کننده وظایفش را انجام بدهد و از فیلم‌ساز و فیلم حمایت کند میدان را خالی کرده است. خود من در این زمینه بدون این که به لحاظ حقوقی و قانونی سهمی در فیلم داشته باشم به عنوان صاحب معنوی اثر،چه در عرصه ملی و چه در عرصه بین‌المللی از فیلم دفاع کرده‌ام. این کاری بوده که در تمام این سال‌ها بدون استثنا تجربه کرده‌ام. من در این سال‌ها با دفاتر انجمن سینمای جوانان ایران، حوزه هنری استان و صدا و سیما کار کرده‌ام و با صداقت اعلام می‌کنم که در این راستا هیچ‌ کدام از این نهادها حامی کامل فیلم و فیلم‌ساز نبوده‌اند. 
  
سبزقبا در پاسخ به این سوال که آیا مشکل از بی‌اعتمادی است یا چیز دیگری بیان کرد: به نظر من مشکل از قوانین دست و پا گیر و بی‌خاصیتی است که گاهی به فیلم‌ساز تحمیل می‌شود و فضایی پر از استرس و واهمه برای فیلم‌ساز به وجود می‌آورد. بنابراین فیلم‌ساز گاهی مجبور می‌شود خودش را سانسور کند. یعنی قبل از این که دیگران شما را سانسور کنند خودتان مجبور می‌شویدخودتان را سانسور کنید. گاه به این دلیل که در فیلم قبل به لحاظ محتوایی ایراداتی خاصبه فیلم وارد دانسته‌اند و مفاهیم اثر را با کج‌سلیقگی و تعابیری ناثواب زیر سوال برده‌اندناچار شده‌امبا صرف انرژی بسیار سوءتفاهم‌ها را برطرف کنم و با صبر و شکیبایی تلاش کنم تا فیلم قربانی این سوءتعبیرهای عجیب و غریب نشود. حالا فیلم‌سازی ممکن است این تحمل را داشته باشد و به اعتقادات خودش پایبند بماند و به رغم هزینه‌ای که برای فیلم قبلی پرداخت کرده است همچنان در تجربه جدیدش در سینما، فیلم خودش را بسازد. واقعیت این است که هر فیلم‌سازباید به این باور رسیده باشد که باید فیلم خودش را بسازد و برای فیلمش هزینه پرداخت کند.
  
سازنده «آن‌ها» با اشاره به این که گاهی برای دیده شدن فیلم‌هایم سال‌ها صبوری کرده‌ام اظهار داشت: در این سال‌ها اکثر تهیه‌کنند‌گان هیچ تلاشی برای دیده شدن فیلم‌هایم انجام نداده‌اند.گاه فیلم‌ساز با جسارت و شجاعت اما صادقانه مسایلی در فیلمش طرح کرده است که لزوما خط قرمز هم محسوب نمی‌شوند اما مسوولان آن مرکز فرهنگی یا نهادی که وظیفه تهیه فیلم را برعهده داشته‌اند با نگرشی خاص به این قضیه، قانونی نانوشته را برای خود، فیلم و فیلمساز برجسته کرده‌اند و به این روش مساله‌ای که فیلم‌ساز به آن پرداخته است را جزو خطوط قرمز قرار داده‌اند. این موضوع باعث شده که فیلم‌ساز در حالی که تمام مراحل کسب مجوز فیلم‌نامه تا امور تولید را با نظارت تهیه‌کننده انجام داده‌ در نهایت پس از تولید فیلم از حمایت مادی و معنوی تهیه‌کننده محروم شود و تهیه‌کننده هم در اقدامی غیراخلاقی فیلم و فیلمساز را قربانی شرایطی پیچیده کند. 
  
سبزقبا تصریح کرد: بیشتر مواقع متاسفانه مسوولان عالی‌رتبه آن نهادها هستند که فضای فرهنگی استان، مناسبات، تعاملات و آداب و رسوم و فرهنگ این استان را نمی‌شناسند و این باور را به مسوولان استانی تحمیل کرده‌اند. اما واقعیت این است کهچون تهیه‌کنندگاناستان نیز نخواسته‌اند و یا این اراده و شجاعت را نداشته‌اند که مناسباتی که بین آنها وجود دارد را تغییر بدهند از این رو ترجیح داده‌اند که در این میان فیلم و فیلم‌ساز قربانی شوند. در این پروسه چندین بار به تهیه‌کنندگان مختلف اعتماد کردم و فیلم‌نامه‌ای که خود آن‌ها تایید کرده بودند رابه تولید رساندم اما زمانی که پروسه تولید به اتمام می‌رسید حمایت مادی و معنوی تهیه‌کننده هم به پایان می‌رسید. وقتی مسوولان عالی‌رتبه این نهادهای فرهنگی به مساله‌ای از فیلم اشاره کرده‌اند و نقدی صورت گرفته است آن‌ها به جای این که از فیلم‌سازی که می‌شناسند و در واقع از فرهنگ این جغرافیا برخواسته است دفاع کنند عرصه را خالی کرده‌اند. در این خصوص صبوری کرده‌ام تا در این فضا اعتماد بین من به عنوان فیلم‌ساز و مسوولان شکل بگیرد و در نهایت فیلم راه خودش را پیدا کند و سوتفاهم‌ها برطرف شوند. سعی کرده‌ام در این پروسه پر از سوءتفاهم، نقش سازنده‌ای داشته باشم. در حالی که به لحاظ حقوقی هیچ مسوولیتی بر عهده من نبوده اما از آن جایی که فیلم را من ساخته‌ام و به آن علاقه‌مند بوده‌ام سعی کرد‌ه‌ام اجازه ندهم که فیلم در این راه دشوار قربانی شود. این‌ها نواقصی هستند که به لحاظ حقوقی در پروسه تولید فیلم وجود دارد و اولین و آخرین قربانی این پروسه‌های معیوب هم فیلم و فیلم‌ساز است. 
  
وی همچنین با تاکید بر این مطلب که با نهایت احترامی که برای کارشناسان و فیلم‌سازان قائلم اما طبیعی ا‌ست که در برخی مسائل با آن‌ها تشابه فکری نداشته باشم گفت: با توجه به فرمولی که به آن دست پیدا کرده‌ام فیلم‌هایم را می‌سازم. به نظرم برای این که آثار بهتر و قانع‌کننده‌ای بسازید باید فیلم‌های خودتان را بسازید. در فیلم‌نامه‌ها و فیلم‌هایی که می‌سازم تمامی استانداردها را رعایت می‌کنم. نکته این است که اگر موضوع فیلم‌نامه مورد پسند قرار نگیرد و یا در اولویت کارشناسان نباشدشاخصه‌های فرهنگی و هنری فیلم‌نامه و فیلم را با استانداردهای ملی طراحی و اجرا می‌کنمتا از موضوع و مفهوم فیلمی که ساخته‌ام به راحتی نگذرند. 
  
سبزقبا به اصول حاکم بر جشنواره‌های فیلم نیز اشاره کرد و گفت: جشنواره‌ها معمولا بر اساس اهداف و اصول خاصی برگزار می‌شوند. البته باید به قوانین احترام بگذاریم و ولی باز اعتقادم بر این است که باید فیلم خودتان را بسازید. فیلم‌ساز نباید تابع قوانین جشنواره باشد بلکه همیشه باید از جشنواره یک گام جلوتر باشد. از این رو، سعی می‌کنم که موضوعاتی را در فیلم‌هایمطرح کنم و به جشنواره ارایه بدهم که کمتر دیده شده باشند. تمام فیلم‌هایی که تولید کرده‌ام در واقع کپی هیچ فیلم‌ دیگری و یا کپی فیلم فیلم‌سازدیگری نبوده است زیرا همیشه با توجه به هویت فرهنگی، جغرافیایی و شخصی خودم فیلم می‌سازم.
  
این فیلم‌ساز با اشاره به سبک فیلم‌سازی خود توضیح داد: برای تولید آثارم به سبک تثبیت شده خاصی پایبند نیستماما به شیوه فیلم‌سازان بزرگ سینمایایران و جهان علاقه‌مندم و از آن‌ها یاد گرفته‌ام. البته این بدین معنا نیست که از فیلم‌سازان دیگر تقلید می‌کنم. اگر ادعای بزرگی نباشد، باید بگویم که سبک خودم را پیدا کرده‌ام و با توجه به بیان، زبان و سبک خودم فیلم‌هایم را می‌سازم.
  
کارگردان «داشتن» با اشاره به این که فیلم کوتاه لزوما به مثابه سکوی پرتاب به سوی فیلم بلند نیست اظهار داشت: اگر این روند به صورت طبیعی باشد و در این مسیر فیلم‌ساز تجربه‌هایی کسب کند و روندی علمی را در پیش بگیرد قطعا تجربه تولید فیلم کوتاه می‌تواند به فیلمساز در جهت تولید فیلم بلند یاری برساند ولی مساله مهم این است که فیلم‌ کوتاه قواعد خاص خودش را دارد. همان‌گونه که داستان‌نویس کوتاه لزوما رمان‌نویسی موفق نمی‌شود فیلم‌ساز فیلم کوتاه هم الزاما در سینمای بلند موفق نخواهد شد. باید توجه داشت که در این مسیر نکات زیاد و قواعد مختلفی وجود دارد. باید نقاط اشتراک و نقاط افتراق سینمای کوتاه و بلند را بشناسیم تا در هر دو عرصه آثار خوب و قایل‌ تأملی خلق کنیم.
  
سبزقبا در ادامه با اشاره به امرار معاش از راه فیلم‌سازی بیان کرد: کار سختی است ولی غیرممکن نیست اما با این همه به خاطر هنر باید بها داد. من در این راه بهای زیادی پرداخت کرده‌ام و در این سال‌ها هیچ کمبودی هم احساس نکرده‌ام. 
  
این فیلم‌ساز با اشاره به ساخت فیلم مستند نیز گفت: فیلم مستند کم تولید کرده‌ام اما اکنون سه سال است که در حال ساخت مستند زندگی یک هنرمند دزفولی هستم که امیدوارم به زودی مرحله تصویربرداری فیلم به اتمام برسد.
  
مرتضی سبزقبا درمورد این که چه گونه می‌توان هنرمند موفقی شد عنوان کرد: برای این که هنرمند بتواند پیشرفت کند باید دنیا را با ذهن خودش ببیند. در واقع باید تحلیل ذهنی داشته باشد و دارای جهان‌بینی خاص خود باشد تا بتواند به عنوان مثالبه فیلم‌سازی موفق تبدیل شود. تقلید در مرحله‌ای باید متوقف شود تا هنرمند بتواند راه خودش را پیدا کند. باید قواعد و اصول فیلم‌سازی را بیاموزیم و با تحقیق و مطالعه، جهان‌بینی ویژه خود را به دست بیاوریم. فرد هنرمند در این کار باید تمام ابعاد انسانی، اخلاقی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی جهان پیرامون را در نظر بگیرد تا از مرحله تقلید اثر عبور کند و به ساحت خلق اثر برسد؛ آثاری که از ذهنیت و دانش خود هنرمندخلق شده باشند. تنها همین آثار هستند که راه به دنیای اصیل هنر خواهند برد. تمامی این رویکردها باید متعلق به هنرمند باشد حتی اگر اشتباه باشد. برای رسیدن به موفقیت هیچ راهی وجود ندارد به جز این که قائم به خود باشیم نه قائم به هنر هنرمندی دیگر. در این راه باید سعی و تلاش زیادی انجام داد و ویژگی‌های ذاتی خود را کشف کرد تا مسیر خودتان را پیداکنید و به موفقیت دست پیدا بیابید. 
  
این فیلم‌‌ساز و کارگردان فیلم ‌کوتاه با اشاره به تن ندادن به برخی خواسته‌های تهیه‌کنندگان گفت: رقابت‌های مادی ظاهری زیادی در این مسیر وجود دارد ولی در نهایت فیلم‌ باید متمایز از دیگر فیلم‌ها باشد تا دغدغه‌های اصلی فیلم‌ها دیده شوند. نباید به خواسته‌های نامعقول و غیرهنری برخی تهیه‌کنندگان تن داد که اگر به این خواسته‌ها تن بدهیم دیگر فیلم خود را نمی‌توانیم خلق کنیم.
  
کارگردان «از ما» با بیان این که خوزستان در این ده سال اخیر فیلم‌ساز حرفه‌ای تربیت نکرده است تصریح کرد: در 10 سال اخیر در استان هیچ فیلم‌ساز حرفه‌ای که فستیوال‌های خارجی و جشنواره‌های داخلی به طور مستمر آثار آن‌ها را تحسین کنند و نهادهای فرهنگی و تهیه‌کنندگان سینمایی آن‌ها را جذب کنند پرورش نداده‌ایم. بخش اعظم این مشکل متوجه نهادهای فرهنگی و هنری استان است و البته بخشی از این مشکل هم به خود هنرمندان مربوط است. نهادهای فرهنگی و هنری استان باید هنرمندان را تربیت کند ولی این صحبت به این معنی نیست که هنرمند منتظر باشد تا دیگران کاری برای او انجام دهند بلکه خودش باید برای خودش برنامه‌ریزی شخصی داشته باشد. در زمان ما هیچ منبع فیلم کوتاهی وجود نداشت ولی الان کتاب‌های بسیاری که از کیفیت‌ زیادی برخوردارند درباره سینمای کوتاه و بلند تالیف شده‌اند. 
  
سبزقبا افزود: هنرمندان نباید خود را متوقف کنند چون قرار نیست یک فیلم‌ساز، هنر فیلم‌ساز موفق دیگری را تکرار کند بلکه فیلم‌ساز باید خودش را پیدا کند و فیلم خود را تولید کند. هر فیلم جدید، دانشی جدید می‌خواهد. من برای ساخت فیلم "برای او" الگوی دقیقی ترسیم کردم اما برای تولید فیلم "آن‌ها" آن الگو را تکرار نکردم. "برای او" از نظر فرم، ساختار، موضوع و محتوا هیچ ارتباطی به فیلم "آن‌ها" ندارد همچنان که "آن‌ها" هم از این حیث هیچ ربطی به فیلم "از ما" ندارد. دلیلش این است که من خود علاقه دارم تا در فیلم تازه‌ام، مسیر تازه‌ای انتخاب کنم و از درک و شهودی هنرمندانه لذت ببرم. این در حالی ا‌ست که این روش، راه پرخطری در سینما محسوب می‌شود و احتمال خطا را افزایش می‌دهد. اما ترجیح من این است که الگوی موفق قبلی‌ام را در فیلم جدیدم تکرار نکنم و قدم در راه جهانی تازه بگذارم.
  
این فیلم‌ساز ابراز امیدواری کرد: مسوولان فرهنگی و هنری استان و همچنین شهرستان دزفول شرایط و ظرفیت‌هایی فراهم کنند که همه هنرجویان و فیلم‌سازان از آن‌ها استفاده کنند و این امکان برای هنرمندان گمنام نیز ایجاد شود تاشرایط رشد آن‌ها بیش از پیش فراهم شود.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: